محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
164
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
واسط : قصبهايست بزرگ با دو مسجد جامع در دو كرانهء ( دجله ) با پلى كه در ميان آنها مىباشد . جامع حجاج وگنبد آن در كرانهء غربى ، در سمت بازارها ، دور از شهر مسجدى آباد به قرائت است كه حجاج نقشهء آن را ريخت . نام واسط از آنست كه در ميان قصبههاى عراق واهواز مىباشد . خوش آب وهوا وملايم است . حومهاى گسترده وبازارهاى خوب دارد . در دو سر پل دو بند نهادهاند كه كشتىها از [ زير ] آن جا مىگذرند . مردمى * خوش زبان [ فقيهان وقاريان وبازرگانان وثروتمندان ] دارد . ديگر شهرهايش كوچك ووامانده هستند ، آبادترين آنها طيب وقرقوب ولى ناحيتش خوب است . صليق : [ ناحيتش بطايح است كه جائى شگفت ، داراى چند شهر است وبزرگترين آنها شهرك صليق است ] كه بر درياچهاى بدرازاى چهل فرسنگ است ، وديههايش تا حومهء كوفه مىرسد . گرمايش سخت ، پشهاش كشنده ، زندگى تنگ ، خوراك مردمش ما هي ، آبشان تلخ ، شبشان رنج آور خردشان سست ، زبانشان بد ، نمكشان اندك ، رنجشان بسيار ، ولى مركز آرد است ، سلطاني نرم خو ، آب فراوان ، ما هي بسيار دارد ، نامش در عراق مشهور ، ومردمش در جنگ صبور ، ودر نهرنوردى ماهرند ، نهرى به زيبائى نهر ابلّه دارد . پس از اين شهر در بزرگى جامده است وهر دو در ناحيتي از دجلهاند ، وديگر شهرها از اين دو كمتر هستند . اين بطايح درياچهها ومردابها وكشتزارها وشكارگاههائى است